Dört kavram, tek tablo
İlanlarda ve ekspertiz raporlarında bu kelimeler çoğu zaman birbirinin yerine kullanılır. Oysa her biri başka bir şey söyler; biri nedeni, biri durumu, biri sigortanın kararını, biri de kaydı anlatır.
| Kavram | Neyi anlatır? | Kim karar verir? | Örnek |
|---|---|---|---|
| Kazalı araç | Zararın nedenini: trafik kazası. | Olayın kendisi. | Kavşakta önden darbe almış otomobil. |
| Hasarlı araç | Aracın durumunu: zarar görmüş ve giderilmemiş ya da kayda geçmiş. | Aracın fiilî durumu. | Sel suyuna girmiş, dolu yemiş ya da motoru arızalanmış araç. |
| Pert araç | Sigortanın kararını: onarım ekonomik değil. | Sigorta şirketi, eksper raporuna göre. | Onarım masrafı aracın değerine yaklaştığı için tam hasar sayılan araç. |
| Ağır hasar kayıtlı araç | Aracın geçmişini: büyük bir hasar kayda girmiş. | Sigorta ve tescil kayıtları. | Pert olmuş, sonra onarılıp yeniden trafiğe çıkmış araç. |
- Bir araç bunların hepsi birden olabilir mi?
- Evet. Otoyolda takla atmış bir araç kazalıdır; onarılmadığı sürece hasarlıdır; sigorta onarımı ekonomik bulmazsa perttir; ve bu karar kayıtlara “ağır hasar” olarak geçer.
Kaza olmadan araç nasıl hasarlı olur?
Balıkesir'den aldığımız aramalardan örnekler:
- Su hasarı. Sağanak sonrası alt geçitte ya da dere kenarında suya giren, sulama kanalına düşen araç.
- Dolu hasarı. Tavanı, kaputu ve bagajı göçük içinde kalan, camları çatlayan araç.
- Yangın. Elektrik kaynaklı motor yangını geçirmiş araç.
- Mekanik arıza. Motoru kilitlenmiş, şanzımanı dağılmış, onarımı değerinin büyük kısmını bulan araç.
- Bekleme hasarı. Kıyıda yazlık otoparkında yıllarca hareketsiz kalmış, paslanmış, tesisatı bozulmuş araç.
Bunların hiçbirinde trafik kazası yoktur, ama hepsi hasarlı araç sayılır.
Bu fark satışta neyi değiştirir?
Fiyatı
Alıcı, hasarın nedenine göre farklı riskler görür. Kaza hasarı gözle büyük ölçüde okunur: eğilen sac, kırılan parça bellidir. Su ve yangın hasarı ise sinsi sayılır; elektrik tesisatında aylar sonra çıkabilecek sorunlar nedeniyle alıcı daha temkinli davranır. Mekanik arızada kaporta sağlamsa araç, aynı masraftaki bir kazalı araca göre daha kolay değerlendirilir.
Kayıtları
Sigortadan ödeme alınan hasarlar sigorta hasar kayıtlarına işlenir ve aracın sonraki alıcıları tarafından sorgulanabilir. Kendi cebinizden yaptırdığınız bir motor onarımı ise bu kayıtlarda görünmez. Pert kararı ve ağır hasar kaydı, araç onarılsa da geçmişinde kalır.
Süreci
Sigorta dosyası olan kazalı araçta eksper incelemesi bitmeden satış yapmamak gerekir. Arızalı ya da bekleme hasarlı araçta böyle bir bekleme yoktur; karar verdiğiniz gün süreç başlayabilir.
“Hasar kayıtlı” ile “hasarlı” aynı şey mi?
Hayır. Hasarlı, aracın bugünkü durumunu anlatır: şu an bir zararı vardır. Hasar kayıtlı ise geçmişini anlatır: araç bir zamanlar hasar görmüş, onarılmış ve bu durum kayda geçmiştir. Hasar kayıtlı bir araç bugün kusursuz çalışıyor olabilir. Küçük tutarlı hasar kayıtları ikinci elde olağan karşılanır; değeri asıl düşüren ağır hasar kaydıdır.
Aracımı satarken hangisini söylemeliyim?
Bildiğinizi, olduğu gibi. Bizi aradığınızda “kazalı mı, hasarlı mı” diye doğru kelimeyi bulmaya çalışmanıza gerek yok; ne olduğunu kendi cümlelerinizle anlatın. “Dolu yağdı, tavan göçük”, “usta motor yatak sarmış dedi”, “kışın yazlıkta kaldı, çalışmıyor” demeniz yeterli. Hangi başlığa girdiğini biz ayırırız.
Bir şeyi saklamanın ise faydası olmaz: ekspertiz ve kayıt sorgusu zaten ortaya çıkarır, yalnızca güveni ve zamanı harcar.
Hangi sayfa benim durumuma uyuyor?
- Trafik kazası geçirdiyse: Balıkesir kazalı araç alan yerler
- Sel, dolu, yangın ya da arıza varsa: Balıkesir hasarlı araç alan yerler
- Sigorta pert dediyse ya da ağır hasar kaydı varsa: Balıkesir pert araç alan yerler
- Yıllardır yatıyorsa: Balıkesir hurda araç alan yerler
Hangisi olduğundan emin değil misiniz?
Aracı anlatın; hangi başlığa girdiğini ve nasıl ilerleyeceğimizi söyleyelim.